Nederlandse hulpbisschop waarschuwt paus voor ‘protestantisering’ van de Katholieke Kerk

Vanuit zijn zorg ‘voor het heil van de zielen’ schreef Rob Mutsaerts paus Leo XIV een open brief, die hij donderdag in het Engels en Nederlands op zijn weblog heeft gepubliceerd.

‘Christus heeft geen discussiegroep opgericht. Hij riep apostelen. Hij gaf hun gezag’, schrijft Mutsaerts aan de paus. ‘Het geloof ontstaat niet doordat de Kerk eerst inventariseert wat mensen geloven en vervolgens uit al die ervaringen een gemeenschappelijke overtuiging destilleert.’

‘Na jaren van synodale consultaties, bijeenkomsten, rapporten en documenten’ van het synodaal kerkhervormingsproces dat paus Franciscus in 2021 startte, vraagt Mutsaerts zich af ‘wat dit alles eigenlijk heeft opgeleverd’.

Dat de synode tot oktober 2028 is verlengd met een ‘implementatiefase’, zorgt volgens Mutsaerts ervoor dat ‘wat ooit begon als een synode van 2021–2024 een permanente bestuursvorm dreigt te worden’.

Maar volgens de hulpbisschop van Den Bosch verwacht ‘de eenvoudige gelovige van zijn Kerk geen permanent proces, maar duidelijkheid over de weg naar God’.

Het synodale proces vertoont volgens de hulpbisschop ‘overeenkomsten met ontwikkelingen die men in protestantse kerken al decennialang kan waarnemen’. Met name als het gaat over participatie, bestuurlijke inspraak en gewicht voor plaatselijke gemeenschappen en individuele ervaring.

Maar in protestantse kerken vindt ‘dezelfde secularisatie, en vaak nog eerder en sterker’ plaats dan in de Katholieke Kerk, schrijft hij. ‘Een patiënt geneest zelden door het medicijn over te nemen van de patiënt in het bed naast hem die er nog slechter aan toe is’, schrijft Mutsaerts.

Hij pleit voor meer nadruk op ‘heiligheid, bekering en verkondiging’.

Te veel luisteren, te weinig bekering

Mutsaerts legde in 2020 vanwege verschillen van inzicht met de bisschop van Den Bosch, Gerard de Korte, vrijwel al zijn bestuurstaken in het bisdom neer, maar hij wordt internationaal in Engelstalige conservatieve blogs en media geprezen om zijn conservatieve uitspraken.

Dat het synodale proces zoveel aandacht geeft aan het luisteren naar gewone gelovigen, vindt Mutsaerts gevaarlijk. Het woord bekering ‘klinkt opmerkelijk weinig in veel moderne kerkelijke discussies’, vindt hij.

‘Juist van de opvolger van Petrus mogen de gelovigen verwachten dat hij, te midden van de verwarring van onze tijd, de broeders in het geloof versterkt’, schrijft Mutsaerts aan Leo XIV. ‘Geef ons duidelijkheid.’

Mutsaerts heeft volgens de bisschop De Korte ‘geen overleg gehad over deze lange open brief’. Volgens De Korte was ‘een persoonlijke brief aan de paus de koninklijke weg geweest’ wanneer Mutsaerts inderdaad - zoals hij schrijft - geen verdeeldheid wil zaaien. ‘Juist een (hulp)bisschop heeft immers eigen mogelijkheden om met de bisschop van Rome te communiceren’, laat De Korte weten.

‘In ieder geval gaan de Nederlandse bisschoppen, op verzoek van paus Franciscus en paus Leo, verder met de opbouw van een synodale Kerk. Op vrijdag 16 oktober organiseren de bisschoppen en de Nederlandse religieuzen een landelijke inspiratiedag over synodaliteit. En wel in het Sint Janscentrum in ’s-Hertogenbosch’, zegt De Korte.