Theologie zonder vrouwen is incompleet, vindt paus Franciscus. ‘Nog een lange weg te gaan’

‘Er zijn dingen die alleen vrouwen begrijpen en daarom heeft theologie hun bijdragen nodig. Een uitsluitend mannelijke theologie is incompleet. We hebben in die richting echter nog een lange weg te gaan’, zei de paus onder applaus van de aanwezige theologen.

De paus deed zijn uitspraken tijdens een audiëntie met vooraanstaande theologen die deelnemen aan een internationaal congres over ‘erfenis en verbeelding van de theologie’ dat momenteel in Rome wordt gehouden. Hij bedankte de theologen voor hun werk ‘dat vaak verborgen, maar noodzakelijk is’.

Om de noodzaak van vrouwelijke bijdragen te illustreren, citeerde de paus een passage uit het bijbelboek 2 Koningen (22: 14-20). ‘Tijdens het herstel van de tempel in Jeruzalem zag een tekst het licht, wellicht de eerste versie van het boek Deuteronomium die verloren is gegaan’, zei Franciscus.

Discreet, vriendelijk en verborgen

En hij vervolgde: ‘Een priester en verschillende geleerden lazen het, net als de koning. Ze zagen dat de tekst belangrijk was, maar begrepen haar niet. Daarom besloot de koning om het aan een vrouw te geven, Hulda, die onmiddelijk de betekenis begreep en de groep geleerden - uitsluitend mannen - hielp bij het verstaan van de tekst’.

De paus vergeleek theologie met licht. ‘Heeft iemand van ons ooit licht gezien? Nee, want licht maakt andere dingen zichtbaar zonder dat het zichzelf toont’, zei Franciscus. Zo moet ook theologie ‘discreet, vriendelijk, bescheiden en daarom verborgen’ zijn opdat Christus en het evangelie mogen schijnen.

‘Zoeken, vinden en opnieuw zoeken’

Hij herinnerde zich de theologische handboeken uit zijn eigen studietijd en noemde deze ‘gesloten museumstukken die ons niet leerden nadenken’. Om te voorkomen dat het geloof een ‘repetitieve en manipulerende ideologie’ wordt, moet de theologie complexiteit aanvaarden en simplificaties vermijden, vindt de paus. De samenwerking met andere wetenschappelijke disciplines is daarvoor een voorwaarde.

Franciscus vroeg de theologen ook er zorg voor te dragen dat theologie ‘voor iedereen toegankelijk wordt’. Hij wees in het bijzonder op mannen en vrouwen die vaak na een eerdere studie in een ander vakgebied ‘aankloppen bij theologische instituten om te zoeken, te vinden en opnieuw te zoeken’.

Foto: Xantana via Depositphotos